Volgende zaterdagcursus


Volgende seminarie

SCFA nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van onze laatste nieuwtjes!

Passies en rede in de Schotse verlichting

De Schotse Verlichting vormt een heel eigen geluid in de 18de eeuwse filosofie: representatief voor de Verlichting als zodanig, verschilt deze stroming toch van de Franse en Duitse filosofie in dit tijdperk. Over het algemeen is de Schotse Verlichting meer gematigd dan de continentale: niet zozeer ‘de triomf van de rede’ staat hier centraal, maar eerder een nieuwe, humanistische kijk op de mens, de geschiedenis, de wetenschap en de religie: ook de Schotse Verlichting markeert zo de breuk met het Aristotelisch-Scholastieke wereldbeeld en luidt mee de Moderniteit in, maar met eigen accenten.

Dit thema-college biedt een kennismaking met de visie van enkele van de meest toonaangevende Schotse Verlichtingsfilosofen op de rol van de passies in het menselijk leven en de verhouding tussen rede en gevoel in het morele handelen en oordelen. Na een inleiding over de Schotse Verlichting in het algemeen, staan we stil bij de visie op passies en rede zoals die is ontwikkeld in de morele theorie van Francis Hutcheson, David Hume en Adam Smith. We situeren die visie tegen de achtergrond van de kritiek op het psychologisch en moreel egoïsme van Hobbes en Mandeville en het Britse moreel rationalisme van Clarke en Wollaston.

In de laatste twee college uren verdiepen we ons in twee representatieve teksten uit de Schotse moraalfilosofie en morele psychologie: Hutchesons On the Natural Sociability of Mankind en Hume’s essay ‘On Self-Love’, een appendix uit zijn Enquiry concerning the principles of morals. Zo zal blijken dat de Schotse filosofen echte voorlopers zijn van recent onderzoek in de mens- en gedragswetenschappen en filosofie, met name wat betreft de rol van empathie in het moreel oordelen en handelen, de rol van emoties in de constitutie van onze morele identiteit, de rol van conventies in de reguleren van de menselijk zelfzucht en negatieve emoties en gevoelens.

 

prof.dr. Willem Lemmens

Willem Lemmens is hoogleraar moderne filosofie en ethiek aan de Universiteit  Antwerpen. Sinds 2015 is hij hoofd van het departement filosofie. Hij is tevens lid van het uitvoerend comité van de Hume Society en sinds 2014 lid van de Nationale Raad voor Bio-ethiek van België.

Hij studeerde filosofie en culturele antropologie aan de KULeuven, waar hij in 1997 doctoreerde met een proefschrift Passies en morele sensibiliteit: David Hume als filosoof en moralist.

Willem Lemmers is ook voorzitter van het Pieter Gillis Centrum, dat samenwerkt met SCFA.

Hij redigeerde verschillende boeken over Hume, Hobbes, Charles Taylor en over tragedie en ethiek en religieuze emoties. Hij vertaalde i.s.m. Walter Van Herck Hume’s National History of Religion naar het Nederlands (De natuurlijke geschiedenis van de religie. Baarn, Agora,1999). Samen publiceerden ze eveneens de essaybundel Religious Emotions: some Philosophical Explorations (Cambridge Scholars Publishing, 2008).

Naast talrijke bijdragen in boeken, publiceerde hij artikels in Tijdschrift voor filosofie, Ethische perspectieven, Aufklärung und Kritik, Ideas y Valores, Journal of Philosophy and Theology, Journal of Scottish Philosophy, Canadian Journal of Philosophy, Journal of Bioethical Inquiry, British Medical Journal.

Inschrijven voor 2017
Inschrijven voor 2018
SCFA op Facebook

Column

MA Els Janssens

In memoriam Ulrich Libbrecht

Els Janssens MA

Op 15 mei 2017 overleed op 88-jarige leeftijd prof.em.dr. Ulrich Libbrecht. Hij was hoogleraar sinologie en comparatieve filosofie aan de KU Leuven. Na zijn emer ...


dr. Koenraad Elst

Moeder waarom sterven wij?

19 MEI 2017 Koenraad Elst (www.doorbraak.be)

Wegwijzer Ulrich Libbrecht

Op 10 juli 2008, toen Ulrich Libbrecht, mijn vereerde promotor in Sinologie, zijn ...